Overkapping in de tuin: soorten, materialen en tips voor een overdekt terras
Met een overkapping zit je beschut als het net te fris of te nat is, en in de schaduw als de zon fel brandt. Zo haal je meer uit je tuin, van het vroege voorjaar tot diep in de herfst.
Een overkapping aan de achtergevel in Kloosterhaar
Een overkapping maakt je minder afhankelijk van het weer. De kussens kunnen blijven liggen, je zit langer buiten en bij een bui hoef je niet meteen naar binnen. Maar er zijn veel soorten: een veranda aan huis, een tuinhuis met overkapping, een vrijstaand prieel of een open pergola. Hieronder lees je wat de verschillen zijn, wat de voor- en nadelen zijn, welk materiaal je kiest voor de constructie en het dak, waar je op let bij het plaatsen en hoe je het overdekte terras inricht.
Soorten overkappingen
Een veranda en een terrasoverkapping worden vaak door elkaar gebruikt, maar er is een verschil. Een veranda staat altijd met één zijde tegen een wand, meestal de woning, en rust aan de andere kant op staanders. Een terrasoverkapping kan ook helemaal vrijstaand zijn.
Een veranda is dus altijd een terrasoverkapping, maar een terrasoverkapping is niet altijd een veranda. Ook een overkapping tegen een tuinhuis of schuur achterin de tuin is een veranda. In de tuin kies je grofweg uit vier soorten.
Veranda of terrasoverkapping aan huis
Verlengstuk van de woonkamer
Verbindt binnen en buiten, zeker met grote ramen of schuifpuien. Voordelen: meer leefruimte, beschutting tot laat op de avond en het kan de waarde van je huis verhogen. Nadelen: relatief duur, neemt tuin in, kan licht uit huis wegnemen en vraagt onderhoud.
Tuinhuis met overkapping
Opslag en zitplek in één
Combineert bergruimte voor fietsen en gereedschap met een overdekte zitplek. Helemaal op maat te maken. Nadelen: relatief duur, neemt nog meer ruimte in en kan donker zijn.
Prieel of tuinpaviljoen
Vrijstaand, als blikvanger
Een vrijstaande overkapping van hout of aluminium, open of met wanden, met een plat of puntdak. Komt het best tot zijn recht op een prominente plek. Let op: op een verkeerde plek geeft hij veel schaduw.
Pergola
Open en betaalbaar
Een open constructie van staanders met dwarsbalken, vrijstaand of tegen de gevel. Ideaal voor klimplanten, of met een schaduwdoek, textiel- of vouwdak. Betaalbaar en eenvoudig te plaatsen, maar minder beschut en meer seizoensgebonden.
Voordelen van een overkapping in de tuin
Beschutting
Tegen regen, wind, felle zon en uv-straling.
Langer buiten
Je zit eerder in het voorjaar en later in het najaar buiten, en tot laat op de avond.
Privacy
Zeker met een wand of begroeiing aan één kant.
Droge plek voor spullen
De kussens kunnen blijven liggen, en speelgoed en fietsen staan droog.
Eigen klimaat
Met verwarming, een ventilator of zonwering regel je zelf de temperatuur.
Speelplek
Kinderen kunnen ook bij een bui buiten spelen.
Waarde
Een goede overkapping is een verlengstuk van de woning en kan de waarde verhogen.
Welk materiaal kies je voor een overkapping?
Je kiest eerst het materiaal voor de constructie, daarna voor het dak.
Constructie
Hout
Warm en natuurlijk, past bij veel stijlen, goed te bewerken en relatief voordelig. Douglas en lariks zijn populair: ze groeien kaarsrecht, zijn goed te verwerken en kunnen onbehandeld blijven, waarna ze vergrijzen. Ook eiken, hardhout of geïmpregneerd vuren kan. Hout is zwaar, kan verkleuren en vraagt meer onderhoud, maar gaat tientallen jaren mee als het op poeren staat en goed kan drogen.
Aluminium
Strak, modern, licht en sterk. Met een goede poedercoating roest het niet, is het ongevoelig voor uv, schimmels en insecten en vraagt het weinig onderhoud. Profielen zijn goed waterdicht af te werken. Aluminium is duurder en vaak maatwerk.
Kunststof
Onderhoudsarm en in veel kleuren, maar minder natuurlijk en het kan op den duur verkleuren.
Dak
Glas
Gelaagd veiligheidsglas, eventueel warmtewerend. Helder doorzicht zonder vertekening, weinig geluid bij regen, glad dus minder snel vuil, en het veroudert niet. Wel zwaar, niet zelf te bewerken en duurder.
Polycarbonaat
Licht, buigzaam, slagvast en goed zelf te zagen. Voordeliger dan glas, maar minder helder, niet krasvrij, meer geluid bij regen en het kan kraken.
Dicht dak
EPDM-dakbedekking op een houten dak, goed afgewerkt met dakranden, is duurzaam waterdicht. Met lichtkoepels of een lichtstraat haal je daglicht naar binnen.
Dakpannen of groen dak
Dakpannen in de stijl van de woning, of een groen dak met sedum of planten.
Lamellendak
Met draaibare lamellen regel je zelf hoeveel zon en licht er doorkomt.
Twijfel je tussen hout en aluminium? Hout geeft sfeer en past bij een natuurlijke of landelijke tuin. Aluminium past beter bij een strakke, moderne woning en vraagt minder onderhoud.
Overkapping plaatsen: waar let je op?
Een overkapping plaats je relatief eenvoudig, maar verplaats je niet zomaar. Bij een veranda ligt de plek grotendeels vast: tegen de woning, of tegen een schuur of tuinhuis achterin. Bij een vrijstaande overkapping bepaal je de plek zelf.
Gebruik en maat
Waarvoor gebruik je de overkapping, en hoe groot moet hij zijn?
Zon en schaduw
Waar valt de zon op het moment dat je buiten zit? En welke schaduw werpt de overkapping op de rest van de tuin?
Lichtinval in huis
Een veranda kan de woonkamer donker maken. Bekijk vooraf waar de schaduw valt. Valt er te veel daglicht weg, dan helpen een transparant dak, lichtkoepels of een lichtstraat.
Afwatering
Laat het dak aflopen naar een goot en voer het water af naar een regenton, infiltratie of het riool, zodat er geen water op het dak blijft staan.
Fundering
Bepaal vooraf welke fundering geschikt is voor je grond. Houten staanders zet je op betonpoeren, zodat ze niet in de vochtige grond staan.
Vergunning
Een overkapping in de achtertuin is vaak vergunningvrij, maar dat hangt af van de maat, de hoogte, de plek en het omgevingsplan van je gemeente. Check het vooraf in het Omgevingsloket. Bouw je zonder vergunning terwijl die wel nodig is, dan kan de bouw stil worden gelegd of moet de overkapping weg.
Maatwerk of standaard
Een standaardmodel of bouwpakket is voordeliger, maatwerk sluit beter aan op je tuin en wensen. Heb je een twee-onder-een-kapwoning, dan kun je samen met de buren een overkapping laten maken.
Vuur
Zet een barbecue, vuurkorf of buitenhaard niet onder een laag houten of kunststof dak. Houd voldoende afstand en zorg voor ventilatie.
Tuinontwerp met overkapping
Neem de overkapping meteen mee in het tuinontwerp. Dan sluit hij aan op het terras, de paden en de beplanting, en voorkom je dat hij later een losse toevoeging lijkt. Zoek ook vooraf uit of je een vergunning nodig hebt, want het wachten daarop kan je planning flink vertragen. Bij nieuwbouwwoningen zie je de overkapping vaak al in het ontwerp terug, omdat hij de tuin direct bruikbaarder maakt.
Houd de stijl van de woning aan in vorm en materiaal. Wil je dat de overkapping minder opvalt, laat er dan klimop, druif of blauwe regen over groeien. Een witte houten constructie oogt fris en lijkt groter.
Zelf een overkapping maken
Een overkapping kun je goed zelf maken, ook als je geen ervaren klusser bent. Er zijn ook complete bouwpakketten, handig bij aluminium en glas. Regel wel een paar helpende handen: balken en glasplaten zijn zwaar en onhandig.
- Breng je wensen in kaart
Gebruik, maat, plek en stijl. - Kies het materiaal
Voor de constructie en het dak. - Maak een bouwtekening
En op basis daarvan een materiaallijst, zodat je niet halverwege terug moet naar de bouwmarkt. - Plaats de fundering
Bijvoorbeeld betonpoeren. - Plaats staanders en schoren
Waterpas en goed verankerd. - Plaats de dakconstructie
Met afschot naar de goot. - Plaats eventueel wanden
Met een zijspie, schuttingdelen, vaste zijwanden, glazen schuifwanden of zonneschermen maak je de overkapping (deels) dicht.
Tips voor je overdekt terras
Bouw en techniek
Transparant of lichtstraat
Houd voldoende daglicht onder de overkapping en in huis.
Regenton
Vang het water van het dak op en gebruik het voor de tuin.
Zonnepanelen
Een plat dak is een goede plek voor zonnepanelen.
Verlichting
Combineer functioneel licht met sfeerverlichting.
Verwarming
Een terrasverwarmer, buitenhaard of vuurtafel maakt het overdekte terras ook in het najaar bruikbaar.
Vloer
Doorlopende tegel
Dezelfde tegel binnen en buiten laat beide ruimtes groter lijken.
Grote tegels
Geven het terras een ruimere uitstraling. Let op: geglazuurde tegels zijn makkelijk schoon, maar glad als ze nat zijn.
Andere vloeren
Een houten vlonder, stadsklinkers, kunstgras of halfverharding.
Inrichting
Huiskamer buiten
Een loungeset, salontafel en stoelen, of een werkplek als je thuis werkt.
Meubels
Kies neutrale kleuren voor meubels en trendkleuren voor accessoires. Hout van Europese soorten met FSC- of PEFC-keurmerk past bij een houten overkapping.
Vochtbestendig
Ook onder een dichte overkapping is de lucht vochtig. Kies materialen en textiel die daartegen kunnen.
Groen
Plantenbakken op verschillende hoogtes, of een moestuintje onder een deel van de overkapping.
Speelhoek en dierenplek
Een hoek voor de kinderen met een speelgoedkist, en een plek voor de hond of kat.
Sfeer
Een hangmat, een buitenkeuken, een wellnessplek met buitendouche of jacuzzi, of een beachhouse met zand en een bar.
Veelgestelde vragen
Een veranda staat altijd met één kant tegen een wand, meestal de woning. Een terrasoverkapping kan ook vrijstaand zijn, zoals een prieel of pergola.
In de achtertuin is een overkapping vaak vergunningvrij, maar het hangt af van de maat, de hoogte, de plek en het omgevingsplan. Check het vooraf in het Omgevingsloket.
Hout is warm, natuurlijk en voordeliger, maar vraagt meer onderhoud. Aluminium is strak, licht en onderhoudsarm, maar duurder.
Een pergola is een open constructie van staanders en dwarsbalken, vaak begroeid of met een doek. Een overkapping heeft een dicht of transparant dak dat beschermt tegen regen.
Glas is helderder, stiller bij regen en veroudert niet, maar is zwaarder en duurder. Polycarbonaat is licht, voordelig en zelf te zagen, maar minder helder en geluidsgevoeliger.
Dat kan. Bekijk vooraf waar de schaduw valt en kies zo nodig een transparant dak, lichtkoepels of een lichtstraat.
Niet onder een laag houten of kunststof dak. Houd voldoende afstand en zorg voor ventilatie, of kies een buitenhaard met rookafvoer.
Liever meteen een plan dat past bij jouw tuin?
We komen langs, bespreken je wensen en maken een schetsontwerp met een indicatie van de begroting. Zo weet je waar je aan toe bent voordat er iets wordt aangelegd. Een schetsontwerp kost € 695.
