Overkapping maken: zelf een (vrijstaande) houten overkapping bouwen
Een overkapping bouwen kan iedere handige doe-het-zelver, met een goed plan en een paar helpende handen. Het begint bij de juiste plek en een bouwtekening, en eindigt bij een dak dat het regenwater netjes afvoert.
Overkapping en pergola in Hardenberg
Met een overkapping zit je beschut als het te koud, te nat of te warm is. Er zijn verschillende vormen: een veranda tegen de woning, schuur of tuinhuis, of een vrijstaande overkapping, prieel of pergola. Je kunt ze allemaal zelf bouwen. Dat scheelt veel geld en geeft voldoening, als je eerst plant en dan bouwt. Hieronder lees je waar je een vrijstaande overkapping het beste plaatst, hoe je kiest tussen hout en aluminium en hoe je in zeven stappen een houten overkapping maakt.
Waar plaats je een vrijstaande overkapping?
Een vrijstaande overkapping plaats je relatief eenvoudig, maar verplaats je niet zomaar. Denk daarom goed na over de plek.
Een veranda tegen de woning laat weinig keuze. Bij een vrijstaande overkapping hangt de plek af van het gebruik. En dat kan veel zijn: een buitenverblijf om in te zitten, een begroeide pergola, opslag voor tuinspullen, een moestuin onder een dak of een carport. Een vrijstaande overkapping past overigens ook prima in een kleine tuin of stadstuin.
Waar let je op?
Gebruik
Opslag of carport komt aan de rand van de tuin, met een pad ernaartoe. Een zitplek of blikvanger kan juist midden in de tuin.
Zon
Wil je onder de overkapping zitten, kijk dan naar de stand van de zon. Op een tuin op het zuiden met de overkapping op de erfgrens, richt je de open kant naar het westen voor de avondzon.
Zichtlijnen
Een begroeide pergola als blikvanger moet zichtbaar zijn vanuit huis.
Effect op de rest van de tuin
Een overkapping maakt schaduw. Staan daar planten die zon nodig hebben, geef ze dan een andere plek.
Buren en regels
Denk aan schaduw en zicht voor de buren. Controleer via het Omgevingsloket of je overkapping vergunningvrij is; dat hangt af van maat, hoogte en plek.
Pak je tuinontwerp erbij, of teken de tuin op papier en zet de overkapping op een paar plekken in. Dan zie je snel welke plek het beste werkt.
Hout of aluminium?
Hout
Warm · voordelig
Natuurlijke uitstraling die bij veel stijlen past, goed te bewerken en relatief voordelig. Gaat tientallen jaren mee, maar is zwaar, vraagt onderhoud en kan verkleuren. Lariks en douglas zijn harsrijk en duurzaam.
Aluminium
Modern · weinig onderhoud
Licht, sterk, roest niet en is ongevoelig voor uv, schimmels en insecten. Duurder en vaak op maat gemaakt. Ook te combineren met hout.
Dak van glas of kunststof?
Glas
Beste lichtinval zonder vertekening, glad en duurzaam, stil bij regen en hagel. Zwaar en duurder. Gebruik gelaagd veiligheidsglas.
Polycarbonaat
Licht, buigzaam, goed te bewerken en voordeliger. Maakt meer geluid bij regen en wordt sneller vuil.
Andere opties zijn een schaduwdoek, dakpannen passend bij de woning of een begroeid dak. Let bij aluminium op de profielen: die verschillen in dikte voor glas en polycarbonaat.
Zelf een houten overkapping maken in 7 stappen
- Maak een plan en bouwtekening
Bepaal plek, maat, vorm en dakbedekking. Teken de overkapping op schaal, zo gedetailleerd mogelijk, inclusief afwatering en verlichting. Er zijn ook kant-en-klare bouwtekeningen en bouwpakketten die op maat gezaagd zijn; hoe meer voorwerk je uitbesteedt, hoe duurder. Laat de balkmaten berekenen op de overspanning en sneeuw. - Plaats de betonpoeren
Meet precies uit waar de staanders komen. Zet de poeren in een gat van minimaal 40 cm diep, ongeveer 15 cm boven het maaiveld, in een rechte lijn, op gelijke hoogte en waterpas. Zet ze vast met snelbeton en vul aan met zand. Een geplaatste poer is bijna niet meer te corrigeren. Voor een lichte aluminium overkapping kan een tegelplateau volstaan. - Plaats de staanders
Schroef het beslag aan de onderkant van de staander en draai hem vast op de poer. Zet alle staanders waterpas en op dezelfde hoogte, en zet ze tijdelijk vast met schoren. - Bevestig beugels aan de woning
Alleen bij een veranda: monteer sterke wandbeugels met lange rvs-pluggen en -schroeven. De dakbalken rusten hierop. - Bouw de constructie
Verbind de staanders met dragende balken en dwarsbalken, en plaats de dakliggers. Schoren onder 45 graden maken het geheel stijver. Trek nu ook de stroomkabels voor verlichting. Werk je met zware glasplaten, bouw dan vak voor vak en leg per vak meteen de plaat, zodat je ruimte houdt om te draaien. - Leg de dakbedekking
Bevestig de profielen, leg de dakbedekking en maak alles waterdicht met rubber slabben. Houd de waterpas bij de hand voor laatste correcties. - Voer het regenwater af
Laat het dak aflopen, met minimaal de helling die de fabrikant van de dakbedekking voorschrijft. Hang een goot aan de lage kant en voer het water af naar een regenton, wadi of de afvoer.
Wil je wanden, plaats dan regelwerk tussen de staanders op ongeveer 40 cm, eventueel met een onderbalk op een betonnen opsluitband. Bekleed met bijvoorbeeld potdekselplanken van lariks of douglas.
Boodschappenlijst voor een houten overkapping
Staanders en balken
Van lariks, douglas, eiken, hardhout of geïmpregneerd vuren.
Betonpoeren en snelbeton
Wandbeugels
Bij een veranda.
Profielen en dakbedekking
Glas, polycarbonaat of ander materiaal.
Rubber slabben en goot
Lange rvs-pluggen en schroeven
Gereedschap
Waterpas, haakse hoek, boor, zaag, stabiele trappen en eventueel een glaslift. En helpende handen: hout en glas zijn zwaar.
Veelgestelde vragen
Ja. Met een goede bouwtekening, de juiste fundering en een paar helpende handen kan iedere handige doe-het-zelver een overkapping bouwen. Het scheelt veel geld ten opzichte van laten plaatsen.
Dat hangt af van het gebruik. Een zitplek op de zon, een carport of opslag aan de rand van de tuin met een pad ernaartoe, en een begroeide pergola in de zichtlijn vanuit huis.
Plaats de poer in een gat van minimaal 40 cm diep, zodat hij ongeveer 15 cm boven het maaiveld uitsteekt. Zet hem waterpas en vast met snelbeton.
Vaak niet in de achtertuin, maar het hangt af van de maat, hoogte en plek. Controleer het via het Omgevingsloket.
Liever meteen een plan dat past bij jouw tuin?
We komen langs, bespreken je wensen en maken een schetsontwerp met een indicatie van de begroting. Zo weet je waar je aan toe bent voordat er iets wordt aangelegd. Een schetsontwerp kost € 695.
