Stadstuin ontwerp: zo ontwerp je een kleine stadstuin als rustpunt
Een stadstuin is je eigen rustpunt in een drukke omgeving. Een stadstuin ontwerpen is geen specialistisch werk, als je de juiste stappen zet en weet waar je rekening mee moet houden.
Stadstuin met watertafel en lamellenoverkapping
Stadstuinen zijn vaak klein en door de omliggende bebouwing schaduwrijk. Dat betekent niet dat je er weinig mee kunt. Met een goede mix van groen en verharding, slim gebruik van de hoogte en een doordacht beplantingsplan maak je er een tuin van waar je je kunt terugtrekken. Hieronder lees je waar je begint, hoe je een stadstuin inricht, welke planten passen en waar je op let bij gazon, terras en verlichting.
Stadstuin ontwerp: waar houd je rekening mee?
Zet je wensen op papier voordat je gaat ontwerpen. Zo zie je geen belangrijke zaken over het hoofd.
Wat wil je met je tuin?
Zonnen of beschut zitten, een klein stadspark met mooie planten, een veilige speelplek voor kinderen, of groente, fruit en kruiden kweken.
Met hoeveel mensen?
Een gezin met drie kinderen richt de tuin anders in dan een ouder stel.
Hoe groot is de tuin?
Veel stadstuinen zijn klein, maar dat is niet altijd zo.
Omgevingsfactoren
Hoogbouw in de buurt, de stand van de zon en de behoefte aan privacy.
Onderhoud
Werk je graag in de tuin, of wil je een onderhoudsvriendelijke tuin?
Schrijf ook op wat je juist zou storen in een tuin. Zo maak je een puzzel voor jezelf. Kijk daarbij niet alleen naar hoe je de tuin nu gebruikt, maar ook naar de toekomst: tijd, een eventuele kinderwens en leeftijd spelen mee. Je ontwerpt een tuin om er jaren plezier van te hebben.
Hoe richt je een stadstuin in? Niet alleen met tegels
Omdat stadstuinen niet groot zijn, denken veel mensen direct aan bestraten. Een paar stoelen en een tafel erop, en het terras is klaar. Maar sfeervol is het niet. Stenen zie je al genoeg als je de voordeur uitstapt.
Veel mensen denken bovendien dat zoveel mogelijk bestrating een onderhoudsvriendelijke tuin oplevert. Meestal is het tegendeel waar: op tegels ontstaat groene aanslag, die glad kan zijn, en tussen de voegen groeit onkruid.
Tegels nemen ook warmte op en geven die langzaam weer af. In de stad blijft warmte al makkelijker hangen dan in het open landschap. Planten geven juist verkoeling.
Deel de ruimte zinvol in: een terras in één hoek en de rest voor beplanting. Dat oogt beter dan aan beide kanten een smalle strook groen. Je kunt houten of stenen plantenbakken neerzetten of borders in de tuin opnemen. Planten in pot zijn ook mogelijk, maar vragen meer verzorging dan planten in volle grond.
Rust of dynamiek in je stadstuin
Zoek je rust, kies dan voor overzicht. Een strakke belijning die van binnen naar buiten doorloopt is een goede basis. Gebruik weinig verschillende materialen, besteed veel aandacht aan wintergroene planten en voeg maximaal drie kleuren toe aan het ontwerp.
Wil je meer dynamiek, gebruik dan organische, levende lijnen. Het contrast in het lijnenspel wordt kleiner en de nadruk ligt op hoogte in de beplanting, groen afgewisseld met bloei.
Laat zichtlijnen uitkomen op een blikvanger: een sierelement, een veranda of een boom. Kijk ook van binnen naar buiten bij het ontwerpen. Trek de stijl van het interieur door en neem de lijnen van de gevels mee. Zo komt het karakter van je stadswoning terug in de tuin. Heb je een oude stadsmuur als erfafscheiding, laat die dan zeker zien.
Verticaal tuinieren in een kleine stadstuin
Ben je met een kleine stadstuin beperkt in ruimte? Niet als je verticaal denkt. Met hoogteverschillen geef je de tuin een ruimtelijke uitstraling en benut je de ruimte die je wel hebt.
Verdiepte zitkuil of terras
Verhoogde zitplek op een vlonder
Hoger gelegen plantvak of vijver
Pergola
Trap of afstapje
Beplanting in een verticaal frame
Planten voor een stadstuin
Veel stadstuinen hebben veel schaduw. Stem de planten daarop af: een plant die veel zon vraagt, is dan niet de beste keuze. Er zijn veel groenblijvende schaduwplanten met mooi blad die de tuin het hele jaar een goede uitstraling geven.
Varens en siergrassen zijn een goede basis voor een botanische mix. Klimop tegen de schutting versterkt het natuurlijke karakter en blijft het hele jaar groen. Combineer met planten in pot voor kleur door het jaar.
Is de tuin kindvriendelijk, vermijd dan planten met giftige of irriterende bessen. Druif en blauwe regen groeien zeer snel en vragen veel snoeiwerk; kies ze niet als je weinig tijd hebt.
Klimplanten voor tegen de schutting
Passiebloem, kamperfoelie, clematis en trompetbloem.
Planten met opvallend blad
Yucca, Rodgersia, Acanthus en hosta.
Beplantingsplan voor een stadstuin
In een beplantingsplan bepaal je waar bomen, heesters, vaste planten en siergrassen komen en stem je de bloeiperiodes op elkaar af. Ben je een zonaanbidder, zet dan geen planten op de zonnigste plek: daar hoort het terras.
Bomen geven diepte en meer privacy. Dakbomen en leibomen doen dat op weinig ruimte.
Kleur in de stadstuin
Warm en fleurig
Warme tinten als geel, roze en oranje, afwisselend in voorjaar, zomer en najaar, gecombineerd met siergrassen.
Ruimtelijk en rustig
Koele kleuren als blauw en paars komen minder op je af en geven een ruimtelijk, ontspannen gevoel.
Denk in beide gevallen aan het winterbeeld. In strakke stadstuinen werken blokhagen van taxus, laurier of Japanse hulst. Buxus kan ook, maar is gevoelig voor buxusmot en buxusziekte. Voor een organische stijl gebruik je dezelfde soorten als wolken. Een combinatie kan ook.
Andere wintergroene planten
Viburnum davidii
Bodembedekkende heester.
Lonicera nitida of pileata
Ook in geeltinten.
Waldsteinia
Vaste plant.
Pachysandra
Vaste plant.
Veldbies
Luzula
Siergras.
Een stadstuin met groente en fruit
Wil je groente, fruit en kruiden kweken, reserveer daar dan een aparte plek voor in het ontwerp. Ook een stadstuin leent zich daar goed voor, bijvoorbeeld met verhoogde bakken op de zonnigste plek.
Een gazon in een stadstuin?
Heb je voldoende ruimte, dan geeft een gazon een frisse, rustige uitstraling, en kinderen spelen er graag op. Een stadstuin op het zuiden is daar goed geschikt voor. Op het noorden komt weinig zon en wordt het lastiger. Kunstgras is dan een alternatief, al wordt het warm in de zon en biedt het geen leefruimte voor bodemleven.
Tips voor een terras in je stadstuin
Grote tegels
Ze geven het terras een ruimere uitstraling.
Verderop in de tuin
Een terras achterin geeft meer tuingevoel, zowel buiten als vanuit huis.
Afwatering
Laat regenwater weglopen naar een strook grind of houtsnippers langs het terras.
Niet te massief meubilair
Zorg dat je achter de meubels langs kunt lopen, anders oogt het benauwd.
Boom als parasol
Een boom geeft natuurlijke schaduw boven het terras.
Verlichting in het stadstuin ontwerp
Neem naast het beplantingsplan ook een lichtplan op in het ontwerp, zodat alles één geheel vormt. Zoek een balans tussen praktische en sfeervolle verlichting. Zo heb je ook ’s avonds en in de winter plezier van de tuin.
Veelgestelde vragen
Schrijf op wat je met de tuin wilt, met hoeveel mensen je hem gebruikt, hoe groot hij is, waar de zon komt en hoeveel onderhoud je wilt. Noteer ook wat je zou storen.
Meestal niet. Op tegels ontstaan groene aanslag en onkruid tussen de voegen, en tegels houden warmte vast. Een mix van groen en verharding werkt beter.
Groenblijvende schaduwplanten, varens, siergrassen, klimop en wintergroene soorten zoals Pachysandra, Waldsteinia en Viburnum davidii.
Met bomen, dakbomen of leibomen, een pergola of een overkapping. Ze schermen de tuin af tegen inkijk van bovenaf.
Op de zonnigste plek, en liever wat verderop in de tuin voor meer tuingevoel. Gebruik grote tegels en niet te massieve meubels.
Liever meteen een plan dat past bij jouw tuin?
We komen langs, bespreken je wensen en maken een schetsontwerp met een indicatie van de begroting. Zo weet je waar je aan toe bent voordat er iets wordt aangelegd. Een schetsontwerp kost € 695.
