Stapstenen in de tuin: staptegels kiezen en goed aanleggen
Een pad van stapstenen brengt je droog en schoon door de tuin, zonder dat er een volledig bestraat pad nodig is. Het gras of de beplanting blijft doorlopen, waardoor de tuin ruimer oogt.
Stapstenen door de border in een tuin in Oldemarkt
Staptegels, ook wel stapstenen genoemd, zijn losse tegels of stenen waarmee je een looppad maakt. Je bepaalt er precies mee waar je je voeten zet als je van het terras naar de schuur, de poort of een zitplek loopt. Het grote voordeel is dat het pad onopvallend blijft. Een gazon wordt niet in tweeën gedeeld en tussen de beplanting blijft het groen. Of een pad van stapstenen prettig loopt, hangt vooral af van de afstand tussen de stenen, de ondergrond en de hoogte waarop ze liggen. Hieronder lees je waar je stapstenen kunt toepassen, hoe je ze stap voor stap aanlegt en hoe je kiest tussen vorm en materiaal.
Waarom kiezen voor stapstenen?
Met staptegels maak je een pad naar elke plek in de tuin, zonder de tuin vol te leggen met bestrating.
Droog en schoon lopen
Je komt veilig en met droge voeten van het terras naar de schuur, de garage, de poort of de overkapping, ook na een regenbui.
De tuin oogt groter
Losse stenen in het gazon onderbreken het gras nauwelijks. Het gazon blijft één vlak, waardoor de tuin optisch ruimer lijkt dan met een doorlopend pad.
Minder verharding
Tussen de stenen kan regenwater de grond in zakken. Dat is beter voor de afwatering en geeft meer ruimte voor groen.
Sfeer en speelsheid
Een pad van stapstenen nodigt uit om door de tuin te lopen en geeft, afhankelijk van vorm en ligging, een strak of juist speels karakter.
Praktische toegang
Een enkele staptegel tussen de beplanting maakt een raam, een buitenkraan of een kliko bereikbaar zonder planten te vertrappen.
Stapstenen in gras, grind, tussen planten of bij de vijver
Staptegels in gras
Meest gezocht
De klassieke toepassing. Leg de bovenkant van de steen gelijk met de grond waarin het gras groeit, dus de laag waar je het zaad in harkt en niet de bovenkant van de grasspriet. Zo rijd je er met de maaier overheen en blijft er geen rand staan. Houd een paar centimeter gras tussen de stenen, dan maai je in één keer door.
Stapstenen in grind
In grind valt een pad van stapstenen goed op en loopt het prettiger dan los grind. Leg de tegels eerst op een stabiel zandbed, breng daarna eventueel grindstabilisatiematten aan die je om de tegels heen legt of zaagt, en vul daarna het grind aan. De tegels liggen een fractie boven het grind, zodat er geen grind op de stenen rolt.
Tussen beplanting
Een pad van stapstenen door een border maakt de beplanting beleefbaar. Kies tussen de stenen laagblijvende, betreedbare planten zoals stekelnootje (Acaena), klokjesbloem (Campanula), ooievaarsbek (Geranium), schaduwkruid (Pachysandra) en kleine maagdenpalm (Vinca). Zo blijven de stenen zichtbaar.
Rond de vijver
Stapstenen langs of door een vijverrand geven een natuurlijk effect. De ondergrond is daar vaak zachter en natter, dus extra aandacht voor een stabiel bed is nodig.
Waar leg je het pad?
Staptegels kun je in principe overal plaatsen, maar een pad werkt het best als het ergens naartoe leidt: een terrasoverkapping, een buitenverblijf, een zitplek of de poort. Een pad dat nergens heen gaat, wordt in de praktijk niet gebruikt en voelt willekeurig.
Volg de route die je in het dagelijks gebruik toch al loopt. Ligt die schuin over het gazon, leg de stenen dan ook schuin; anders ontstaat er naast het pad alsnog een uitgesleten spoor. Neem het pad bij voorkeur mee in het tuinontwerp, zodat het aansluit op de lijnen van terras, borders en gazon. Zo voorkom je teleurstellingen achteraf.
Staptegels aanleggen in vijf stappen
- Bepaal route en afstand
Leg de stenen eerst los op de gewenste plek en loop de route een paar keer. Pas de afstand aan tot het vanzelf loopt. Markeer de plek van elke steen door de omtrek met een schop in het gras te steken. - Graaf de uitsparing uit
Steek het gras of de grond uit tot de dikte van de steen plus 3 tot 5 centimeter. Haal wortels en losse stenen weg. - Maak een stabiel bed
Breng een laag straatzand of wit zand aan en verdicht die goed. Op een zachte of natte ondergrond, zoals bij een vijver, kun je een laag stabiele specie (zand-cementmengsel met water) gebruiken, zodat de steen niet verzakt. - Leg de steen op hoogte
Leg de steen in het bed en klop hem met een rubberen hamer aan tot hij stevig en waterpas ligt. In gras komt de bovenkant gelijk met de grond. Te hoog geeft struikelgevaar, te diep maakt van de steen een badkuipje waarin water blijft staan. - Werk de randen af
Vul de kieren rond de steen met grond of zand en druk die aan. Zaai in gras eventueel wat graszaad bij. Controleer na een paar weken of alle stenen nog vast liggen en stel ze zo nodig bij.
Een veelgemaakte fout is staptegels los op de grond leggen zonder bed. Ze gaan dan kantelen of verzakken, wat tot vervelende ongelukken kan leiden. Dat geldt vooral voor grote of zware tegels in een los zand- of schelpenbed.
De beste afstand tussen stapstenen
De afstand bepaalt of een pad prettig loopt. Is hij te groot, dan moet je van steen naar steen springen, wat voor kinderen en mensen die minder goed ter been zijn lastig is. Is hij te klein, dan ga je trippelen en loop je naast de stenen.
Meet de afstand hart op hart, van het midden van de ene steen tot het midden van de volgende. Voor de meeste volwassenen ligt een natuurlijke stap tussen 60 en 65 centimeter. Meet je eigen pas door een paar stappen over een vochtig terras of in zand te lopen. Voor gezinnen met kinderen is soms een compromis nodig; grotere stenen met een kleinere tussenruimte lopen dan prettiger.
Vorm, formaat en materiaal
Staptegels zijn verkrijgbaar in veel maten, kleuren en vormen. De stijl van de tuin is daarbij leidend.
Vorm
Vierkant en rechthoekig
Strakke en moderne tuinen
Sluit aan op de lijnen van terras en gevel. Grote rechthoekige tegels, bijvoorbeeld 100 bij 50 centimeter, geven een rustig, eigentijds beeld.
Rond en ovaal
Landelijke tuinen en boerderijtuinen
Geeft een zachter, losser karakter.
Grillig, zoals flagstones
Natuurlijke tuinen en vijverranden
Natuurlijk gekloofde natuursteen in wisselende vorm, dikte en structuur. Vaak gebruikt langs een vijver of als bospad.
Materiaal
Beton
Betaalbaar · veel keuze
De meest gebruikte keuze, in veel vormen en kleuren, ook als imitatie van natuursteen. Stevig en onderhoudsarm.
Keramiek
Onderhoudsarm · strak
Keramische tegels nemen weinig vuil op en blijven lang mooi. Ze zijn wel dunner, dus een stabiel bed is extra belangrijk.
Natuursteen
Duurste optie · luxe uitstraling
Graniet, leisteen, kwartsiet of hardsteen geven een natuurlijk en duurzaam resultaat.
Hout
Natuurlijk · meeste onderhoud
Houten boomschijven of planken geven een warm karakter, maar liggen in contact met vochtige grond en kunnen glad worden. Kies een duurzame of behandelde houtsoort.
Bruine en natuurlijke tinten passen bij een groene tuin; zwart en antraciet geven een strakker, modern beeld.
Stapstenen in het tuinontwerp
Een pad van stapstenen werkt het best als het onderdeel is van het geheel: de maat van de stenen sluit aan op het terras, de route volgt een logische looplijn en het materiaal komt elders in de tuin terug.
Veelgestelde vragen
De bovenkant gelijk met de grond waarin het gras groeit, dus niet met de toppen van het gras. Dan kun je er met de maaier overheen.
Meestal 60 tot 65 centimeter hart op hart. Meet je eigen pas en pas de afstand daarop aan.
Leg ze bij voorkeur op een verdicht zandbed en breng daarna het grind en eventueel grindstabilisatiematten aan. Los in het grind gaan ze kantelen en verschuiven.
Meestal door een te dunne of niet verdichte zandlaag. Haal de steen weg, vul aan met straatzand, verdicht en leg de steen opnieuw. Bij een zachte ondergrond helpt een stabiele specie.
Liever meteen een plan dat past bij jouw tuin?
We komen langs, bespreken je wensen en maken een schetsontwerp met een indicatie van de begroting. Zo weet je waar je aan toe bent voordat er iets wordt aangelegd. Een schetsontwerp kost € 695.
