Hortensia soorten: welke hortensia past bij jouw tuin?
Hortensia’s verschillen sterk in bloemvorm, standplaats en snoei. Wie de soort kiest op de plek in de tuin, heeft jarenlang plezier van de bloei.
Bloeiende hortensia’s in een moderne tuin, juli
Er zijn honderden hortensia’s in de handel, maar in de tuin heb je vooral met zes groepen te maken. Ze verschillen in bloemvorm, in hoeveel zon ze verdragen en vooral in hoe je ze snoeit. Dat laatste is belangrijk: een boerenhortensia die op het verkeerde moment wordt teruggeknipt, bloeit dat jaar niet. Hieronder zetten we de soorten op een rij.
Twee groepen: oud en nieuw hout
Voor de keuze en het onderhoud is één verschil het belangrijkst: bloeit de hortensia op oud hout of op nieuw hout?
Soorten die op oud hout bloeien, vormen hun bloemknoppen het jaar ervoor. Snoei je die in het voorjaar terug, dan knip je de bloei van dat jaar weg. Soorten die op nieuw hout bloeien, maken hun bloemen aan op de takken die in hetzelfde seizoen groeien. Die kun je elk voorjaar stevig terugsnoeien.
De belangrijkste soorten
Boerenhortensia (Hydrangea macrophylla)
De bekendste hortensia, met bolvormige bloemen in roze, blauw, rood of wit. Bloeit op oud hout. De bloemkleur hangt af van de zuurgraad van de grond. Wordt 1 tot 1,5 meter hoog.
Schermhortensia
Een vorm van de boerenhortensia met platte schermen: kleine vruchtbare bloemetjes in het midden, omringd door een krans van grotere bloemen. Subtieler en aantrekkelijk voor insecten.
Pluimhortensia (Hydrangea paniculata)
Kegelvormige pluimen in wit tot crème, die later roze verkleuren. Bloeit van juli tot in oktober op nieuw hout en verdraagt meer zon dan de meeste soorten. Bekende rassen zijn ‘Limelight’ en ‘Vanille Fraise’.
Annabelle (Hydrangea arborescens)
Grote witte bollen tot 25 centimeter die naar lichtgroen verkleuren. Bloeit op nieuw hout en is makkelijk in onderhoud. ‘Strong Annabelle’ heeft stevigere stelen die minder snel omvallen.
Eikenbladhortensia (Hydrangea quercifolia)
Witte pluimen en groot, gelobd blad dat in de herfst rood en brons kleurt. Bloeit op oud hout en laat je het liefst ongesnoeid.
Berghortensia (Hydrangea serrata)
Compacter, ongeveer een meter hoog, met kleinere schermbloemen in blauw of roze. Bloeit op oud hout en is geschikt voor kleinere tuinen en potten.
Klimhortensia (Hydrangea petiolaris)
Klimt met hechtwortels tegen muren en schuttingen en draagt in juni witte schermen. Geschikt voor een schaduwrijke gevel.
Standplaats en grond
De meeste hortensia’s staan het liefst in de halfschaduw, uit de volle middagzon. Grote bladeren verbranden en verdampen in de zon snel veel water. Pluimhortensia’s en Annabelle kunnen meer zon hebben, mits de grond niet uitdroogt.
Hortensia’s houden van humusrijke, vochthoudende maar goed doorlatende grond. Natte voeten geven wortelrot. Op zand helpt het om compost door de grond te werken; op kleigrond is goede afwatering belangrijk. Houd een plantafstand van ongeveer 1 tot 1,5 meter aan.
Bij de boeren- en berghortensia bepaalt de zuurgraad de kleur. In zure grond worden de bloemen blauw, in kalkrijke grond roze. Witte rassen veranderen niet van kleur.
Snoeien per soort
- Pluimhortensia
Snoei in februari of maart terug tot 20 à 60 centimeter boven de grond. Laag snoeien geeft grotere pluimen, hoger snoeien een lossere struik. - Annabelle
Snoei in het vroege voorjaar terug tot ongeveer 20 centimeter. Op nieuw hout bloeit hij dezelfde zomer. - Boeren-, scherm- en berghortensia
Knip in het voorjaar alleen de uitgebloeide bloemen af tot boven het eerste paar dikke knoppen. Verwijder eens in de paar jaar een oude tak bij de grond. - Eikenblad- en klimhortensia
Nauwelijks snoeien. Haal alleen dode of hinderlijke takken weg, bij de klimhortensia direct na de bloei.
Laat de uitgebloeide bloemen van de boerenhortensia tot het voorjaar staan. Ze beschermen de knoppen tegen vorst.
Welke soort past bij jouw tuin?
In een moderne tuin met strakke lijnen passen pluimhortensia’s en Annabelle goed: ze vormen in de zomer rustige witte vlakken en zijn makkelijk te onderhouden. Voor een schaduwrijke hoek of gevel zijn de klimhortensia en de eikenbladhortensia geschikt. Wil je kleur, dan kies je voor een boeren- of berghortensia op een beschutte plek.
Hortensia’s werken het mooist in combinatie met fijner blad, zoals siergrassen, varens en lage vaste planten.
Veelgestelde vragen
De pluimhortensia verdraagt de meeste zon, gevolgd door Annabelle. Zorg wel dat de grond vochtig blijft. Boerenhortensia’s staan liever in de halfschaduw.
Vaak is een hortensia die op oud hout bloeit te ver teruggesnoeid, of zijn de knoppen door late vorst bevroren. Ook te veel schaduw of te veel stikstofmest remt de bloei.
Alleen boeren- en berghortensia’s kunnen blauw worden. Ze hebben zure grond en voldoende opneembaar aluminium nodig, bijvoorbeeld via hortensiagrond of een meststof met aluin.
Liever meteen een plan dat past bij jouw tuin?
We komen langs, bespreken je wensen en maken een schetsontwerp met een indicatie van de begroting. Zo weet je waar je aan toe bent voordat er iets wordt aangelegd. Een schetsontwerp kost € 695.
