Vergunning overkapping: wanneer heb je een vergunning nodig in de achtertuin?
Een overkapping verlengt het buitenseizoen en geeft beschutting en verkoeling. Voordat je de palen in de grond zet, check je of je een omgevingsvergunning nodig hebt. Dat voorkomt een bouwstop, een boete of zelfs afbreken.

Moderne overkapping met donkere kolommen en loungeset aan het gazon in Oldenzaal
Of een overkapping vergunningvrij is, hangt af van het soort overkapping, de afmetingen, de plek op het perceel en de regels van je gemeente. Sinds de Omgevingswet staan die regels in het omgevingsplan van de gemeente. Hieronder lees je waar het van afhangt, hoe je het controleert, hoe een aanvraag verloopt en wat het kost.
Welke overkapping wil je plaatsen?
Kijk eerst naar het soort overkapping. Een pergola zonder dicht dak is meestal eenvoudiger dan een veranda tegen het huis of een grote vrijstaande overkapping met een dicht dak.
Gemeenten beoordelen een terrasoverkapping met dak meestal als een bijbehorend bouwwerk, net als een aanbouw of bijgebouw. Vroeger heette de vergunning bouwvergunning; nu is het een omgevingsvergunning voor een bouwactiviteit.

Heb je een vergunning nodig voor een overkapping?
Er is geen antwoord dat voor heel Nederland geldt. Gemeenten bepalen voor een groot deel zelf hun ruimtelijk beleid. Sinds 1 januari 2024 staan de lokale regels in het omgevingsplan. Daarnaast gelden landelijke regels voor vergunningvrij bouwen en bouwtechnische eisen.
Waar het vaak van afhangt
Plek op het perceel
Een overkapping in het achtererfgebied, achter de woning, is eerder vergunningvrij dan een overkapping naast of voor de woning.
Afstand tot de achtergevel
Dichter bij de oorspronkelijke achtergevel mag vaak hoger en dieper worden gebouwd dan verder in de tuin.
Hoogte
Er gelden maximale hoogtes, die afhangen van de afstand tot de woning en de erfgrens.
Oppervlakte
Er geldt vaak een maximum aan het totaal aan bijbehorende bouwwerken op het perceel. Een bestaande uitbouw of schuur telt daarbij meestal mee.
Monument of beschermd gezicht
Bij een monument of in een beschermd stads- of dorpsgezicht is vaker een vergunning nodig.
Gebruik
Een overkapping mag je niet gebruiken als balkon, dakterras of als woonruimte.
Doe de vergunningcheck in het Omgevingsloket met de gegevens van jouw adres en overkapping. Twijfel je, vraag het dan na bij de gemeente; dat advies is gratis. Ook als een overkapping vergunningvrij is, moet hij voldoen aan de bouwtechnische regels, en houd je rekening met de buren.
Wat als je geen vergunning hebt aangevraagd?
Blijkt achteraf dat een vergunning nodig was, dan kan de gemeente je verplichten de werkzaamheden stil te leggen tot er een vergunning is. Daar komt geen spoedprocedure voor. Ook kan de gemeente handhaven met een last onder dwangsom of bestuursdwang. Wordt de vergunning geweigerd, dan moet je de overkapping afbreken en je plannen herzien.
Hoe vraag je een vergunning aan voor een overkapping?
- Doe de vergunningcheck
Controleer in het Omgevingsloket of je een vergunning nodig hebt. - Maak tekeningen
Zorg voor een situatietekening en tekeningen van de overkapping met maten, hoogte en materialen. - Dien de aanvraag in
Via het Omgevingsloket. De gemeente toetst je plan aan het omgevingsplan, de landelijke bouwregels en eventuele regels voor uiterlijk (welstand). - Wacht het besluit af
Bij de reguliere procedure beslist de gemeente binnen 8 weken. Die termijn kan één keer met 6 weken worden verlengd. - Bezwaar
Na het besluit wordt de vergunning bekendgemaakt. Belanghebbenden, zoals buren, kunnen daartegen bezwaar maken.

Wat kost een vergunning voor een overkapping?
Voor een vergunningaanvraag betaal je leges. Hoeveel, verschilt per gemeente en hangt meestal af van de bouwkosten. Je vindt de tarieven in de legesverordening van je gemeente. Reken daarnaast op de kosten voor tekeningen. Een vraag stellen aan de gemeente of de vergunningcheck doen is gratis.
Veelgestelde vragen
Dat hangt af van de afmetingen, de plek en de regels in het omgevingsplan van je gemeente. Check dit via het Omgevingsloket.
Vaak wel als hij in het achtererfgebied staat en binnen de maximale maten blijft, maar dat verschilt per situatie en gemeente. Doe altijd de vergunningcheck.
Bij de reguliere procedure beslist de gemeente binnen 8 weken, met een mogelijke verlenging van 6 weken.
Meestal wel. Er geldt vaak een maximum aan bijbehorende bouwwerken op het perceel, en een uitbouw of schuur telt daarbij mee.
De gemeente kan de bouw stilleggen, een dwangsom opleggen of afbraak eisen als de vergunning wordt geweigerd.
Liever meteen een plan dat past bij jouw tuin?
We komen langs, bespreken je wensen en maken een schetsontwerp met een indicatie van de begroting. Zo weet je waar je aan toe bent voordat er iets wordt aangelegd. Een schetsontwerp kost € 695.







