Lavendel combineren: welke planten passen bij lavendel in de border?
Lavendel geeft de tuin een mediterrane sfeer, ruikt heerlijk en trekt bijen en vlinders. Met de juiste buren wordt een lavendelborder rijker en blijft hij langer interessant.
Mediterrane tuin met olijfboom en overkapping
Lavendel komt oorspronkelijk uit de streken rond de Middellandse Zee en groeit het best op een zonnige, wat droge plek. Daarmee is ook meteen de belangrijkste regel voor het combineren gegeven: kies planten die dezelfde omstandigheden willen. Vaste planten die van vocht en voeding houden, staan naast lavendel niet op hun plek, en andersom. In dit artikel lees je welke lavendel je in Nederlandse tuinen kunt gebruiken, hoe je hem plant en verzorgt, en welke planten er goed bij passen in een border, een haag of een pot.
Welke lavendel past in een Nederlandse tuin?
Er bestaan minstens 250 soorten en rassen lavendel, met paarse, blauwe, witte en roze bloemen. Niet allemaal zijn ze winterhard in ons klimaat.
Echte lavendel (Lavandula angustifolia)
Winterhard · 40–60 cm · bloei juni–augustus
De soort die je in Nederland het meest ziet, ook wel ‘la lavande vraie’ genoemd. Compact, sterk en goed bestand tegen kou. Bekende rassen zijn ‘Hidcote’ met diepblauwe bloemen en ‘Munstead’ met paarsblauwe bloemen. Er zijn ook witte (‘Alba’) en roze (‘Rosea’) vormen.
Lavandin (Lavandula × intermedia)
Redelijk winterhard · 60–90 cm · bloei juli–augustus
Een kruising van echte lavendel en spijklavendel met lange bloemstelen en een sterke geur. Wordt veel gebruikt voor etherische olie. Het ras ‘Grosso’ heeft grote bloemen maar is gevoeliger voor strenge vorst; ‘Phenomenal’ is sterker.
Kuiflavendel (Lavandula stoechas)
Niet winterhard · 30–60 cm · bloei mei–juli
Herkenbaar aan de ‘oortjes’ boven op de bloemaar. Vooral geschikt voor potten die je in de winter vorstvrij zet.
Lavendel planten en verzorgen
Lavendel is makkelijk, mits de standplaats klopt. De meeste problemen ontstaan door te natte grond in de winter.
- Kies de zonnigste plek
Lavendel wil minimaal zes uur zon per dag. In de schaduw wordt de plant slap en bloeit hij weinig. - Zorg voor doorlatende grond
Lavendel houdt van arme, kalkrijke en goed doorlatende grond. Op zware kleigrond plant je op een lichte verhoging of meng je grof zand of grind door de grond, zodat regenwater wegloopt. - Plant tussen maart en juni
Je kunt lavendel planten zolang het niet vriest, maar in het voorjaar wortelt de plant het best in. Houd voor een haag of groep 35 centimeter plantafstand aan, voor grotere rassen 45 centimeter. - Geef weinig water
In de volle grond is af en toe water op warme dagen genoeg; volwassen planten overleven droge zomers goed. Lavendel in een pot heeft vaker water nodig, omdat de wortels geen grondwater bereiken. Bemest weinig of niet. - Snoei twee keer per jaar
Knip na de bloei in augustus de uitgebloeide aren met een stukje blad af. Snoei in maart–april de plant in vorm terug, maar niet tot in het kale, oude hout: daaruit loopt lavendel slecht opnieuw uit.
Koop bij voorkeur een kleinere plant die nog moet uitlopen. Grote bloeiende exemplaren in het tuincentrum zijn vaak snel opgekweekt en hebben het in de tuin moeilijker.
Vaste planten die goed bij lavendel passen
Rode zonnehoed (Echinacea purpurea)
Zon · bloei juli–september · 60–100 cm
Grote, roze bloemen met een opvallend hart, die na de lavendel doorbloeien. Trekt net als lavendel veel vlinders en bijen.
Kattenkruid (Nepeta)
Zon · bloei mei–september · 30–60 cm
Lijkt in kleur op lavendel maar bloeit langer en losser. Samen vormen ze een zachte, blauwpaarse rand langs een pad of terras.
Salie (Salvia nemorosa)
Zon · bloei juni–september · 40–60 cm
Rechtopstaande bloemaren in blauw, paars, roze of wit. Verdraagt droogte en bloeit opnieuw als je na de eerste bloei terugknipt.
Reuzenlavendel (Perovskia)
Zon · bloei augustus–oktober · 100–125 cm
Hoge, zilvergrijze plant met blauwe bloemaren. Neemt de bloei over als de lavendel klaar is en geeft hoogte achter in de border.
Sierui (Allium)
Zon · bloei mei–juni
Bolgewassen met ronde bloemhoofden die boven de lavendel uit steken, vóórdat die bloeit. Plant de bollen in het najaar tussen de lavendel.
Steentijm en tijm (Thymus)
Zon · bloei juni–juli · 5–25 cm
Laag kruid voor de voorkant van de border of tussen stapstenen. Houdt van dezelfde droge grond.
Vrouwenmantel en ooievaarsbek
Zon tot halfschaduw · bloei juni–augustus
Zachte randplanten die de voet van de lavendel afdekken. Kies droogteverdragende geraniums als Geranium sanguineum.
Kogeldistel en kruisdistel (Echinops, Eryngium)
Zon · bloei juli–september · 60–120 cm
Blauwe, stekelige bloemhoofden die goed passen in een droge, mediterrane border.
Lavendel combineren met siergras
Siergrassen geven beweging tussen de compacte lavendelstruiken en blijven in de winter staan als de lavendel grijs en rustig is. Kies grassen die ook van zon en droogte houden.
Vedergras (Stipa tenuissima)
Zon · 40–60 cm
Fijn, zacht gras dat in de wind beweegt. Een van de mooiste combinaties met lavendel in een moderne tuin.
Lampenpoetsersgras (Pennisetum alopecuroides)
Zon · 60–100 cm
Pluimen in de nazomer, als de lavendel uitgebloeid is.
Blauwschwingel (Festuca glauca)
Zon · 20–30 cm
Laag, blauwgrijs gras dat in kleur aansluit op het blad van lavendel. Geschikt voor de rand of een grindtuin.
Pijpenstrootje (Molinia caerulea)
Zon tot halfschaduw · 60–150 cm
Transparante aren voor achter of tussen de lavendel.
Lavendel met rozen, buxus en heesters
Rozen
Zon
Visueel een klassieke combinatie, maar de wensen verschillen: rozen willen voedzame, vochtige grond, lavendel juist arme, droge grond. Plant de lavendel daarom aan de rand van het rozenbed, iets hoger en in schralere grond, en bemest de rozen gericht. De geur van lavendel zou bovendien luizen op afstand houden.
Buxus of Ilex crenata
Wintergroen
Lage, strakke haagjes of bollen met lavendel ertussen geven een formele uitstraling die het hele jaar overeind blijft. Ilex crenata is een goed alternatief voor buxus vanwege de buxusmot.
Rozemarijn, salie en heiligenbloem (Santolina)
Zon · wintergroen
Mediterrane heesters met grijs blad die dezelfde grond willen. Samen met lavendel vormen ze een geurige kruidenborder.
Hortensia ‘Annabelle’ en witte bloeiers
Zon tot halfschaduw
Wit naast blauwpaars werkt sterk. Een Annabelle op een plek met iets meer vocht, met lavendel ervoor in de volle zon, kan goed werken als je de grond per plant afstemt.
Lavendel toepassen in de tuin
Lavendel is breed inzetbaar. Als lage haag langs een pad of terras geeft hij structuur en geur op de plek waar je loopt. In een grindtuin of mediterrane border combineer je hem met grassen, distels en kruiden. In een pot of bloembak staat hij goed op een zonnig terras of balkon; zorg dan voor een pot met een afvoergat en schrale grond.
Plant lavendel in groepen in plaats van losse planten, voor een veld reken je op ongeveer zeven planten per vierkante meter. Herhaal de combinaties door de border heen, dan ontstaat er rust.
De bloemen van echte lavendel zijn eetbaar. Je kunt ze gebruiken als garnering, in thee, siroop of gebak.
Veelgestelde vragen
Rode zonnehoed, kattenkruid, salie, reuzenlavendel, sierui, tijm en siergrassen zoals vedergras en blauwschwingel. Ze houden allemaal van zon en droge, doorlatende grond.
Ja, maar plant de lavendel aan de rand van het rozenbed in schralere, goed doorlatende grond en bemest de rozen gericht. Rozen willen meer water en voeding dan lavendel.
Vedergras (Stipa tenuissima) is de bekendste combinatie. Ook blauwschwingel, lampenpoetsersgras en pijpenstrootje passen goed.
Voor een haag ongeveer drie planten per strekkende meter (35 cm plantafstand). Voor een vlak ongeveer zeven planten per vierkante meter.
Liever meteen een plan dat past bij jouw tuin?
We komen langs, bespreken je wensen en maken een schetsontwerp met een indicatie van de begroting. Zo weet je waar je aan toe bent voordat er iets wordt aangelegd. Een schetsontwerp kost € 695.
